(فراتر از یک کرم ساده)
بیشتر مردم فکر می‌کنند ضدآفتاب فقط برای روزهای تابستانی کنار دریاست؛ اشتباه بزرگ! ضدآفتاب در واقع ارزان‌ترین، در دسترس‌ترین و موثرترین «سرم ضدپیری» است که تا به حال اختراع شده. اگر شما از گران‌ترین سرم‌های ضدچروک استفاده کنید اما ضدآفتاب نزنید، مثل این است که با یک دست آب می‌ریزید و با دست دیگر آتش روشن می‌کنید!
در این مقاله، می‌خواهیم پرده از راز علمی ضدآفتاب برداریم و ببینیم چرا این محصول، باید “عضو ثابت” میز آرایش شما باشد.

۱. تفاوت UVA و UVB؛ جنگجویان نامرئی
برای درک اهمیت ضدآفتاب، باید با دو دشمن اصلی پوست آشنا شویم:

اشعه UVB (عامل سوختگی): این اشعه بیشتر روی لایه اپیدرم (همان سد دفاعی که در مقاله [ساختار پوست] خواندیم) اثر می‌گذارد و باعث آفتاب‌سوختگی و قرمزی می‌شود.
اشعه UVA (عامل پیری): این اشعه بسیار خطرناک‌تر است چون طول موج بلندتری دارد. UVA مستقیماً به لایه درم نفوذ می‌کند؛ یعنی دقیقاً همان جایی که «کارخانه کلاژن و الاستین» پوست شماست!

نکته علمی: اشعه UVA حتی از شیشه پنجره و در روزهای ابری هم عبور می‌کند. پس فرقی ندارد در خانه باشید یا بیرون؛ این اشعه در حال تخریبِ زیرساخت‌های پوست شماست.

۲. چرا ضدآفتاب یعنی «ضدپیری»؟
همان‌طور که قبلاً گفتیم، درم (لایه میانی پوست) مسئول استحکام و جوانی پوست است. اشعه‌های خورشید مثل یک پتک عمل می‌کنند و پروتئین‌های کلاژن و الاستین را در لایه درم می‌شکنند. نتیجه چیست؟ ایجاد چین و چروک، افتادگی پوست، لک‌های قهوه‌ای و کدر شدن رنگ چهره.
وقتی شما ضدآفتاب می‌زنید، در واقع یک «سپر محافظ» روی پوستتان می‌کشید که اجازه نمی‌دهد این پتک‌های نامرئی به عمق پوست شما برسند. به همین دلیل است که متخصصان پوست همیشه می‌گویند: «اگر ضدآفتاب نمی‌زنید، بقیه روتین پوستتان (سرم‌ها و کرم‌ها) تقریباً بی‌اثر است.»

۳. انتخاب هوشمندانه: SPF چقدر مهم است؟  (افسانه‌ها و واقعیت‌های علمی)
خیلی‌ها فکر می‌کنند SPF فقط یک عدد روی قوطی کرم است که هرچه بالاتر باشد، یعنی «قدرت» ضدآفتاب بیشتر است. اما بیایید با ریاضیاتِ ساده اما حیاتیِ آن آشنا شویم:
۱. SPF دقیقاً یعنی چه؟
عبارت SPF مخفف Sun Protection Factor (فاکتور محافظت در برابر خورشید) است. این عدد فقط و فقط میزان محافظت شما را در برابر اشعه UVB (عامل قرمزی و سوختگی) اندازه‌گیری می‌کند.
به زبان ساده: اگر پوست شما بدون ضدآفتاب در عرض ۱۰ دقیقه زیر نور خورشید قرمز می‌شود، SPF 30 به شما اجازه می‌دهد ۳۰ برابر بیشتر (یعنی ۳۰۰ دقیقه) در برابر سوختگی ایمن بمانید (البته این در شرایط آزمایشگاهی است).
۲. افسانه «دو برابر بودن» قدرت!
بزرگترین اشتباه اینجاست که فکر کنیم SPF 50 دو برابر SPF 25 قدرت دارد. واقعیت این است:

SPF 15: حدود ۹۳٪ از اشعه‌های UVB را مسدود می‌کند.
SPF 30: حدود ۹۷٪ از اشعه‌های UVB را مسدود می‌کند.
SPF 50: حدود ۹۸٪ از اشعه‌های UVB را مسدود می‌کند.

می‌بینی؟ تفاوت بین ۳۰ و ۵۰ فقط ۱ درصد است! پس چرا متخصصان توصیه می‌کنند SPF 50 بزنیم؟ به خاطر خطای انسانی! تحقیقات نشان داده مردم معمولاً خیلی کمتر از آن چیزی که لازم است ضدآفتاب می‌زنند (معمولاً نصف مقدار استاندارد). استفاده از SPF 50 باعث می‌شود حتی اگر کمتر از حد استاندارد هم بزنید، باز هم محافظت کافی دریافت کنید.
۳. نکته حیاتی: فقط SPF کافی نیست!
حالا که فهمیدیم SPF فقط UVB را می‌گیرد، تکلیف آن اشعه‌ای که باعث پیری و چروک می‌شود (UVA) چه می‌شود؟
اینجاست که باید دنبال عبارت Broad Spectrum (طیف گسترده) روی بسته‌بندی باشید. ضدآفتابی که Broad Spectrum باشد، یعنی در برابر هر دو اشعه (UVA و UVB) از شما محافظت می‌کند. اگر روی محصولی فقط SPF نوشته شده باشد و خبری از عبارت Broad Spectrum یا نشان‌های PA++++ نباشد، شما در برابر اشعه‌های پیرکننده (UVA) بی‌دفاع هستید!
___________________________________

 جمع‌بندی برای خرید:
همیشه ضدآفتابی انتخاب کنید که:
۱. حداقل SPF 30 یا بالاتر باشد.
۲. عبارت Broad Spectrum روی آن درج شده باشد.
۳. بافت آن (فلوئید، کرم یا ژل) با نوع پوست شما سازگار باشد تا بتوانید هر روز بدون حس سنگینی از آن استفاده کنید.

 این ضد آفتاب ها دقیقاً برای افرادی طراحی شده که هم محافظت بالا می‌خواهند و هم نمی‌خواهند پوستشان سنگین شود.
برای مشاهده اینجا کلیک کن
 
پیشنهاد متخصص برای استفاده روزانه:
ضدآفتاب را باید در دو انگشت کامل (برای صورت و گردن) استفاده کنید و هر ۲ تا ۳ ساعت تمدید کنید.
_______________________________
جمع‌بندی: روتین بدون ضدآفتاب، ناقص است!
اگر از من بپرسید مهم‌ترین محصول مراقبتی چیست، بدون شک می‌گویم ضدآفتاب.

از پوست در برابر سرطان محافظت می‌کند.
از تخریب کلاژن و پیری زودرس جلوگیری می‌کند.
لک‌های پوستی را کنترل می‌کند.

آیا شما در روتین روزانه‌تان از ضدآفتاب استفاده می‌کنید؟ یا فکر می‌کردید فقط مخصوص روزهای آفتابی است؟ در بخش نظرات برای ما بنویسید تا اگر در انتخاب بافت مناسب (کرم، فلوئید یا ژل) شک دارید، شما را راهنمایی کنیم.
___________________________________
این مقاله توسط تیم تخصصی dm صرفاً جهت اطلاع‌رسانی علمی تهیه شده و جایگزین توصیه پزشک نیست.